19.3 C
İstanbul
Pazar, Haziran 13, 2021

    Dr. Gülay Ertürk
    Veteriner Hekim-Homeopat

    Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesinden mezunu. İngiliz Homeopati Enstitüsü’nden Veteriner Homeopati eğitimi alan Ertürk’ün, Kediniz Konuşuyor ve Köpeğiniz Konuşuyor isimlerinde yayınlanmış iki kitabı bulunuyor. . Merkezi Ankara’da bulunan Veteriner Homeopati Derneğinin kurucu üyesi ve geçmiş dönem başkanıdır.

    Köpekler hangi duyguları hisseder? Gurur, mahçubiyet, suçluluk duyar mı?

    Köpek ve kedi sahipleri onların hangi duyguları hissettiklerini merak eder? Sevinç gösterilerini ve kıskançlık krizlerini biliyoruz. Peki gurur duyarlar mı? Suçluluk ve utanma duyguları var mı? Veteriner Hekim-Homeopat Gülay Kabasakal Ertürk bilinmesi gerekenleri hayatimsaglik.com için yazdı.

    Köpek sahipleri olarak çoğu kez, onların da bizler gibi tüm duyguları hissettiğini düşünmüşüzdür. Onlar da sevinç gösterileri yapar, kıskançlık krizlerine girer. Ya da üzüntüleri yas boyutuna varır. Peki gurur duyarlar mı? Suçluluk duyguları  var mı? Ya da utanırlar mı? Mahçup olurlar mı? Köpeklerin duygu yelpazesi de bizimkisi kadar geniş mi?

    “Düşünüyorum, öyleyse varım.” Bu ünlü sözün sahibi, Descartes’ı  hemen herkes biliyordur sanırım. Bu sözüyle Descartes, düşünen birinin zorunlu olarak bulunan bir şey olması gerektiğini belirtir ve devam eder, ’’Her şeyden şüphe edebiliriz ancak şüphe ettiğimizden bile şüphe ederken hep aynı şeyi yaparız; düşünürüz.’’

    DÜZGÜN ÇALIŞMAYAN MAKİNELER Mİ?

    Fakat ünlü Fransız felsefeci Descartes, 1600’lerde, hayvanları  düşünme ve hissetme kapasitesi olmayan birer makine olarak  görüp acı karşısında bağırmalarını bile düzgün çalışmayan makinelere benzetirken  ne kadar hatalı düşündüğünün farkında değildi sanırım. Yoksa acı nedeniyle bağıran hayvanların bozuk ve tamir edilmesi gereken bir eşyadan farksız olduğunu zannetmezdi.

    DARWİN İLK KARŞI ÇIKAN OLDU

    İngiliz biyolog ve doğa tarihçisi Charles Darwin, hayvanların duygularının olmadığı düşüncesine ilk karşı çıkanlardan biri olsa da 20. yüzyıla değin, hayvanlar sadece içgüdülere sahip duygusuz makineler olarak kabul edildi. Elbette bu sav, bugün geçerliliğini çoktan yitirmiş durumda ancak 1950’li yıllara kadar böyle düşünüldü.

    KÖPEKLERİN DE DUYGU ÜRETEN BEYİNLERİ VAR

    Köpeklerin de biz insanlar gibi duygu üreten bir beyinleri olduğu artık biliniyor. Hatta köpekler de benzer duygusal durumlarda biz insanlardaki hormonların aynını üretiyorlar. Örneğin köpekler de başkalarına karşı sevgi hissettiklerinde oksitosin hormonu üretiyorlar. Yani onların da vücut kimyaları ve sinir sistemleri bizimkisi gibi işliyor. Ancak tümüyle aynı değil. Arada bazı farklar var. Aslında bu farklara başlamadan önce bizler yetişkin bir insan olarak, doğduğumuz günden itibaren hayatımızın her döneminde tüm duygulara sahip miydik önce bunu bir düşünelim. Örneğin yeni doğmuş bir bebek, çişini altına yapıyor diye utanır mı? Ya da empati yapmak, kınamak, önyargılı olmak, merhametli olmak, kibirlenmek, hava atmak, mahçup olmak gibi pek çok duygu küçücük bir çocukta bulunur mu?  Elbette bulunmaz.

    ZİHİN YETENEKLERİ 2,5 YAŞINDA ÇOCUĞA YAKIN

    Köpekler ve köpek davranışları üzerine British Columbia Üniversitesi’nden psikolog  ve araştırmacı Dr. Stanley Coren, köpeklerin aslında düşünülenden çok  daha fazla insanlara benzediğini dile getiriyor. Dr. Stanley Coren’e göre çeşitli davranış ölçütlerine göre değerlendirildiğinde, köpeklerin zihinsel yetenekleri, 2 ila 2,5 yaşındaki bir insan çocuğuna çok yakın. Yani şu durumda, 0-3 yaş arası küçük çocukların duygu durumlarına ait  veriler, köpeklerin duygusal yaşamlarını anlamak için  önem taşır.

    Peki  bir köpeğin zihni iki -iki buçuk yaşındaki bir çocuğun zihnine eşdeğer ise, 2,5 yaşındaki çocuk hangi duygulara sahiptir? Kuşkusuz bebeklerin ve  küçük çocukların sınırlı bir duygu yelpazesi vardır. Çocukların duyguları büyüdükçe farklılaşmaya ve gelişmeye başlar ve zamanla gelişir, yetişkinliğe ulaştıklarında duygusal deneyimleri oldukça geniştir.

    Araştırmalar gösteriyor ki bir insan bebeği, doğduğunda sadece heyecan dediğimiz bir duyguya sahiptir. Yaşamın ilk haftalarında, heyecan durumuna genel memnuniyet ve sıkıntı duyguları eşlik etmeye başlar. Birkaç ay içinde bebekte tiksinti, korku ve öfke tespit edilebilir hale gelir. Neşe, genellikle bebek, yaklaşık altı aylık olana kadar ortaya çıkmaz ve onu şüphenin ortaya çıkması izler. Sevgi  ise çocuk 9-10 aylık olana kadar ortaya çıkmaz. Utanç ve suçluluk duyguları 3 yaşından önce görülmez. Suçluluk 3,5 yaşından aşağılanma hissi ise 4  yaşından evvel hissedilmez.

    KÖPEKLERDE DUYGU GELİŞİMİ NASIL OLUYOR?

    Şimdi gelelim köpeklere. Köpekler ırklarına göre olgunlaşma oranları farklılık gösterse de genel olarak, gelişim aşamalarını insanlardan çok daha hızlı geçirirler ve altı aylık olduklarında elde edecekleri tüm duygusal gelişime sahip olurlar. Köpek için mevcut olan duygu çeşitliliğinin iki buçuk yaşındaki bir çocuğun duygu çeşitliliğini aşmayacağını bildiğimize göre köpekler;  neşe, korku, öfke, tiksinti ve sevgi duygularını hissederler ancak suçluluk, gurur ve utanç gibi daha karmaşık duyguları yaşamazlar diyebiliriz.

    KÖPEKLER HANGİ DUYGULARI HİSSEDER?

    Gerçekten de köpek davranışı uzmanları araştırmacılar, nörologlar ve veteriner hekimlerin yaptıkları çalışmaların  sonuçlarına göre, köpeklerin hissettikleri  temel duygular şunlardır:
    Öfke, tiksinme, korku, mutluluk, kıskançlık, üzüntü, şaşkınlık.

    SUÇLULUK SANDIĞINIZ KORKU OLABİLİR!

    Eminim şimdi bunu okuyan pek çok kişi bu noktada itiraz edecektir ve köpeğinin suçluluk duyduğunu gösteren durumları yaşadıklarını söyleyeceklerdir. Peki, bu konuda uzmanlar ne diyor, bir de ona bakalım. Uzman görüşü diyor ki; Tuvaletini evin ortasına yapan köpeğin, saklanma ve sizin yüzünüze bakamama davranışı bir suçluluk değil, sadece korku duygusunun bir göstergesidir. Köpeğiniz yerdeki kakasını gördüğünüzde başına kötü şeyler geldiğini öğrenmiştir. Yani gördüğünüz şey onun cezalandırılma korkusudur; suçluluk değil. Çünkü suçluluk hissetme yeteneğine sahip değildirler.

    Kısacası, köpekler insanlar gibi karmaşık sosyal duygulara sahip değillerdir. Böbürlenmez, utanmaz, suçluluk duymaz, ayıplamazlar. Ama, onlar da sevinir, üzülür, kıskanır, sever, bağlanır, korkar, öfkelenir, kızar, endişelenir. Hatta, kurnazlıkları bile mümkün. Dr. Stanley Coren, köpeklerin oyun sırasında ödül kazanmak için diğer köpekleri ve insanları kasıtlı olarak aldatmada son derece başarılı olduklarını belirtiyor ve ilginç bir şekilde, insanları kandırmada da, köpekleri aldatan insanlar kadar başarılı olduklarının altını çiziyor.

    KEDİLER HANGİ DUYGULARI HİSSEDİYOR?

    Kedilere gelince, köpeklerin zihinleri üzerine pek çok araştırma yapılmış olsa da,  kedilerin nasıl tepki verdiğine dair oldukça az çalışma yapılmıştır.  Ancak duygu anlamında onların da köpeklere benzer durumda oldukları ortaya konmuştur. Öfke, sevinç, mutluluk, kıskançlık,tiksinti,korku,endişe  kedilerin hissettiği duygulardır. Yapılan çalışmalara göre, kedi sahipleri, köpek sahiplerine göre hayvanlarında, kıskançlık ve öfke krizlerini daha yoğun hissettiklerini belirtmişlerdir.

    Kediler de köpekler de yaşamın renkleri ve bizlere yaşattıkları güzel duygular için iyi ki hayatımızdalar.

    Sağlıklı ve mutlu hayvan, sahibine de mutluluk verir ve mutluluk sağlıktır, sağlık da mutluluk. Hep mutlu kalın.

    www.petklinik.com

     

    Yazarın Tüm Yazıları

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ