28.7 C
İstanbul
Cuma, Ağustos 12, 2022

    Yemek yaparken zehirlenmeyin!

    Pandemi döneminde evde daha fazla zaman geçirilmesi, yemek yapımının da artmasına neden oldu. Ancak evde yemek yapmak çok da masum değil.

    Yemek yaparken zehirlenmeyin

    Kapalı ortamlarda vakit geçirmek, kirleticilerin, özellikle virüslerin yayılmasına ve kronik hastalıklara sebep oluyor. Mutfakta kullanılan temizlik ürünleri Uçucu Organik Bileşikler (VOC) saçıyor.

    Farklı pişirme yöntemleri ile pişirme esnasında oluşan koku ve duman salınımıyla havada partiküller oluşuyor. Evde yapılan yemekler, kimi zaman eğlenceli anılar biriktirmemize neden olsa da iç mekân hava kirliliği meydana geldiğinde kokular ciddi sorun yaratabiliyor.

    Partiküller hava kirliliğinin yüzde 62’sine neden oluyor

    Pişirilen yemek türü, kullanılan ev aletleri, yemeğin pişirme şekli, kirletici seviyelerini tetikliyor. Yemek pişirmek, havaya birçok kirletici bileşeni yayıyor. Mutfakta, ultra ince parçacıkların konsantrasyonu çoğunlukla yemeğin pişirilmesinin ardından 10 ile 40 kat daha yüksek oluyor.

    Bazı kentlerde yemek pişirilen evlerde oluşan PM2.5 olarak isimlendirilen küçük partiküller, hava kirliliğinin yüzde 62’sine sebep oluyor. Haşlama ya da buharda pişirme şekline göre yiyecekleri ızgara yapmak veya kızartmak, daha kirletici oluyor.

    Öte yandan yemek pişirmek için tercih edilen yağ türleri de kirletici seviyelerini etkiliyor. Özellikle yüksek duman sıcaklığına sahip olan yağlar, daha düşük düzeyde partikül üretiyor. Ayrıca, zeytinyağların en yüksek partikülü ürettiği biliniyor.

    Fırınlar en büyük kirlilik nedenlerinden

    Dyson Türkiye bu konuyu gündeme taşıdı. Dyson Tasarım Mühendisi Sam Taylor, yemek yaparken maruz kaldığımız kirleticilerden kurtulup içerideki hava kalitesini nasıl yükselteceğimize dair ipuçları verdi.

    Yağların dışında yemek pişirirken kullanılan araç gereçler de hava temizliğini oldukça etkiliyor.

    2001 California Hava Kaynakları Kurulu araştırmasına göre en büyük nedenlerinden biri fırınlar.

    Özellikle yiyecek atıkları fırın içinde yandıkça, potansük kiriyel olarak zararlı partikül madde konsantrasyonları, karbon monoksit, Azot Dioksit (NO2), ve formaldehit, mutfak havasına salınıyor.

    Bununla birlikte araştırmalarda Azot Dioksit (NO2) seviyelerinin elektrikli sobalar yerine gazla yemek pişirilen evlerde sürekli olarak daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Elektrikli sobalar, gazla çalışan muadilleri kadar hava kirliliği üretmeyebiliyor, fakat yakıttan bağımsız olarak ocakta pişirilen yiyeceklerden havaya partikül madde yayıyor.

    Dışarıdaki hava yeterince temizse yemek pişirirken pencereyi açın

    Fırın veya soba gibi pişirme araçlarının tamamen havalandırıldığından ve doğru şekilde kullanıldığından, kurulduğundan ve bakımının yapıldığından emin olmak, kirliliği en aza indirmeye yardımcı olabiliyor. Dışarıdaki hava yeterince temizse yemek pişirirken pencereyi açmak veya doğru hava temizleyiciyi kullanmak, kirletici maddeleri filtrelemeye yardımcı olabiliyor.

    Mutfakta kullanılan yöntemler, malzemeler ve aletleri değiştirerek oluşan hava kirliliğinin azaltılması mümkün. Fırın gibi pişiricilerin, mutfakta doğru şekilde kurulduğundan ve havalandırıp bakımının yapıldığından emin olunmalı.

    Aynı zamanda mümkün olduğunca elektrikli pişiricileri tercih edilmeli, fazla yağlı yiyecekler daha çok kirlilik üretme eğiliminde olduğundan mümkünse daha yağsız et kullanılmalı.

    Izgara veya kızartma gibi yağ bazlı pişirme yerine haşlama veya buharda pişirme gibi su bazlı pişirme yöntemini tercih edilmeli.

    Pişirirken, kirliliği en aza indirmek için sıcaklığı düşürmeye çalışılmalı ve kızartma yapılıyorsa az kirletici özellikli kızartma yağı kullanılmalı.

    Menengiç kahvesi kalbi koruyor, yağ yakımını hızlandırıyor

    Harvardlı profesörden günde 30 dakikada mutlu olmanın 5 yolu

    Gözlere iyi gelen en faydalı 10 besin

     

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ