19.8 C
İstanbul
Pazartesi, Haziran 14, 2021

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı! Bu yaz denize girilebilecek mi?

    Marmara Deniz’inde Ocak ayından bu yana görülen müsilaj yoğunluğu endişelerin artmasına neden oldu. Sadece kötü koku değil, deniz ve deniz canlıları için hayati tehlike yaratan müsilaj konusunda merak edilenleri uzman isimler yanıtladı…

    Yılbaşından beri Marmara Denizi’nde görülen deniz salyasının (müsilaj), yoğunluğu günden güne çoğalıyor. Kimi uzmanlar müsilajın yaz aylarında son bulabileceğini düşünse de etkisini ne zaman kaybedeceğine ilişkin henüz kesin bir bilgi mevcut değil.

    Marmara Deniz’inde balıkçıların kötü bir sezon geçirmesine yol açan deniz salyası, denizin durgun olması ve deniz sıcaklığının yüksek olması gibi sebeplerle daha etkin görülüyor.

    Düşünülenin aksine tek kötü yanı kötü koku değil müsilaj ayrıca denizlere ve deniz canlılarına da pek çok zarar veriyor.

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi?

    Uzmanlar, özellikle deniz dibinde yaşayan yüzlerce canlının bu sebeple öldüğünü ifade ediyor. Bu durum öyle bir hale geldi ki birçok uzman sosyal medya üzerinden konuyla ilişkin yaptığı paylaşımlarla bu duruma dikkat çekmeye çalışıyor.

    İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar, Bandırma On Yeni Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi, Prof. Dr. Mustafa Sarı ve İçsu Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Meriç Albay ve  Marmara Deniz’indeki durumu NTV’ye anlattı.

    MÜSİLAJ YOĞUNLUĞUNUN ARTMASININ SEBEPLERİ NELER?

    Müsilaj’ın Marmara’da 2007-2008 periyodunda bu kadar yoğun şekilde görüldüğünü aktaran Melek İşinibilir Okyar,1800’lü yıllardan bu yana Adriyatik Denizi’nde de müsilaj oluşumunun takip edildiğini belirtti. Bunun ilk defa görülen bir durum olmadığına dikkat çeken Okyar, “Ekim-Kasım aylarında denizanası yoğunluğu görüyorduk. Şimdi ise müsilaj yoğunluğu arttı. Bu ekositemin değiştiğinin bir göstergesi. Bahar aylarının gelmesiyle beraber sularda karışım başladı. Böylelikle bu organizmaların artması için de uygun koşullar sağlanmış oldu.” ifadelerini kullandı.

    Prof. Dr. Meriç Albay ise 50 – 60 yıldan bu yana Marmara denizinin endüstriyel ve evsel atıklarla kirletilmesinin, kıyıların doldurulmasının ve betonla çevrilmesi nedeniyle Marmara Denizi’nin havuza dönüşmesinin müsilaj oluşumu artırdığını dile getirdi.

    Bu kadar yoğunluktaki bir müsilajın Marmara’da daha önce görmediklerini kaydeden Prof. Dr. Mustafa Sarı 1992 yılında ve 2007-2008 döneminde görüldüğünü fakat yalnızca 2 ay sürdüğünü belirtti. Sarı, “Bu durum Ocak ayından bu yana devam ediyor ve son zamanlarda da artarak pik noktasına ulaştı.” şeklinde konuştu.

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi?

    Müsilaj oluşumunun üç ana sebebi var:

    -Müsilaj oluşumunun ilk sebebi, Marmara Deniz’inde bir süredir sıcaklığın normalden 2-3 derece yüksek olması.

    -İkincisi müsilaj oluşumu için azot-fosfor gibi organizmaları besleyen maddelere ihtiyaç duyuyor. Bunlarda denize dökülen atıklardan yoğun şekilde sağlanıyor. Marmara’da büyük bir azot-fosfor yükü mevcut

    -Üçüncüsü ise iklim değişikliği ile de ilişkili olarak denizde yaşanan durgunluk.

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi?

    MÜSİLAJ NE ZAMAN BİTER?

    Müsilajın ne zaman biteceğinin bir soru işareti olduğunu fakat müsilajın zaten kaybolmayacağını belirten Melek İşinibilir Okyar “Sadece denizin dibine çökecek. Deniz salyası suyun altında on yıldır görülüyordu. Çok sıcak bir kış geçirilmesi sebebiyle bu denli deniz yüzeyine çıktı ve arttı. Planktonik organizmaların artışı bahar aylarında artar ve yaz aylarında zaman içinde azalır. Doğal ekosistemde nasıl baharda çiçekler açıyorsa aynı durum planktonik canlılar için de geçerli. Zaten planktonik canlı denilen şeyler aslında bitkidir. 2007-2008 İstanbul Boğazında ve özellikle de İzmit Körfezi’nin tamamını kaplayacak biçimde yoğun bir müsilaj görülmüştü. O dönemdeki tecrübelerimizden yola çıkarak yaz aylarında hafifleyeceğini düşünüyorum.” dedi.

    Müsilajın ne zaman biteceğine dair değerlendirme yapan Meriç Albay yaz boyu devam edeceğini düşünmediğini ve zaten bu organizmaların ömürlerinin çok kısa olduğunu kaydetti.

    Müsilajın bitebilmesi için 3 sebepten en az birinin ortadan kalkması gerektiğine dikkat çeken Mustafa Sarı, yaz ayların zaten sıcaklık artışında düşüş beklenmediğini, iklim değişikliği de bizim şu an için elimizde olan bir durum olmadığını belirtti. “Yani diğer koşulların bize bağlı değil fakat atık yükü tamamen bize bağlı.” diyen Mustafa Sarı, “Acil bir şekilde Marmara çevresindeki yetkililer ve uzmanlar olarak bir araya gelip bu durumu temizlenmesi için konuşmamız ve bir şeyler yapmamız gerek.
    Atıkları aynı şekilde denize dökmeye devam edersek ilerleyen yıllarda benzer manzaralar görmemiz tesadüf olmayacak.” ifadelerini kullandı.

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi?

    DENİZDEKİ CANLILAR NASIL ETKİLENDİ, TOPLU BALIK ÖLÜMLERİNE YOL AÇTI MI?

    Balık ölümleriyle ilgili henüz bir bilgi gelmediğini dile getiren Melek İşinibilir Okyar ancak balıklar solungaçlarıyla suyu süzerek solunumu yaptıkları için, yapışkan bir yapıda olan müsilajın balıkların solungaçlarına yapıştığını ve bu durumun da balıkların boğularak ölmesine yol açtığını kaydetti.

    Planktonik organizmaların ömrünün 1 ay sonra bittiğini ve denizin dibine çöktüğünü belirten Okyar “Buna bağlık olarak denizin dibindeki oksijen miktarında azalma yaşanıyor. Bu da deniz dibinde yaşayan özellikle midye gibi kaçamayan canlıların da ölümüne sebep oluyor.” şeklinde konuştu.

    “Binlerce gümüş balığı, yengecin ve vatozun öldüğünü bizzat kendim görüp belirledim.” diyen Mustafa Sarı “Müsilajın kıyılardaki yoğun birikimi devam ederse yaşanacak oksijen azlığı sebebiyle birçok balık daha ölecek. Özellikle vatoz, kalkan, psi balıkları dipte yaşayan canlılar. Bunlar dibe çöken müsilajın altında kalarak ölüyorlar” ifadelerini kullandı.

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık

    SAĞLIK AÇISINDAN MARMARA’DA DENİZE GİRMEK TEHLİKELİ Mİ?

    Müsilajın olduğu dönemde, denize girmenin doğru olmadığına işaret eden Melek İşinibilir Okyar, “Zaten müsilajın oluşturduğu görüntü sebebiyle de kimsenin gireceğini zannetmiyorum. Bu durum hafiflediği zaman yerel yönetimlerinde bu konuda bilgilendirme yapacağını düşünüyorum. Müsilaja yol açan bazı organizmalar toksin içerebilir. Fakat bunlar tek başına insan sağlığını etkileyebilecek kadar güçlü değiller.” dedi.

    Meriç Albay ise toksin oluşumunun olup olmayacağını anlamak için gerekli analizlerin yapılması gerektiğini belirtti. Fakat şu an için böyle bir tehlikenin söz konusu olmadığını ifade eden Albay, “Yine de kimsenin böyle görüntüde denize gireceğini zannetmiyorum.” şeklinde konuştu

    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi? Hayatım Sağlık
    Marmara Denizi’ni müsilaj kapladı | Bu yaz denize girilebilecek mi?

    TURİZMİ ETKİLEYECEK Mİ?

    Bu durumun turizmi mutlaka etkileyeceğine vurgu yapan Mustafa Sarı, balıkçıların bu konuyla ilgili zaten çok zarar ettiklerini kaydetti. “Bu durumda onların da zararlarını karşılamak için ilgili bakanlıklar tarafından bir destek planması hazırlanması gerektiğini düşünüyorum.” diyen Sarı, “Şimdi bir de turizm sezonu başlayacak. Bir de buradan zarar göreceğiz.
    Ekosistem yönetimiyle ilgili yaptığımız hiçbir şey yok. Atıklarımızı denize arıtmadan veriyorsanız bunun bir bedeli olacak. Müsilajın görülmesi bunun şimdilik sadece ufak bir bedeli.” ifadelerini kullandı.

    Kaynak: NTV

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ