11.3 C
İstanbul
Perşembe, Aralık 8, 2022

    Koronavirüs aşısıyla ilgili kafa karıştıran 4 soru!

    Tarihin en geniş kapsamlı aşı programının iki ayı geride kalırken, akılları kurcalayan 4 soruya hala yanıt verilebilmiş değil

    Akla takılan aşı soruları…

    Koronavirüs aşısı birçok ülkede hızla uygulamaya girdi. 23 Ocak itibarıyla 60 milyondan fazla kişiye en az bir doz Covid-19  aşısı yapıldı. Ancak aşı programının etkisi konusunda  henüz yanıtlanmış bazı sorular var. Covid-19 aşısıyla ilgili 4 önemli soruyu derledik. Bunlar genel çerçevede aşının ne kadar süreyle bağışıklık koruması sağladığı, yeni varyantların aşıya dirençli olup olmayacağı gibi sorular… Tarihin en geniş kapsamlı aşı programında  2 ayı geride kalırken, işte akılları kurcalayan 4 soru…

    1. Covid bağışıklığı ne kadar sürüyor?

    Koronavirüse yakalandığımızda ya da aşı yaptırdığınızda ne kadar süreliğine bağışıklık taşıdığımız,  en çok merak edilen sorular. Orta ve uzun vadedeki bağışıklığa dair ilk araştırmalar yayımlandı.

    Bu alandaki çalışmalar, aşıların geliştirilmesinin henüz çok yakın tarihli bir gelişme olması nedeniyle sınırlı sonuçlara erişebiliyor.

    California’daki La Jolla İmmunoloji Enstitüsü’ne göre, virüsü yenenlerin bağışıklık yanıtı en az 6 ay sürüyor.

    İngiltere Kamu Sağlığı Hizmetleri de (NHS) koronavirüs geçiren hastaların en az 5 ay bağışık olduğu sonucuna vardı.

    Elbette  herkes farklı düzeylerde bağışıklık geliştirebiliyor ve bu durum, yeniden hastalık kapma ihtimalini de etkiliyor. Aşıların sağlayacağı korumada da benzer şey geçerli.

    İngiliz  Leicester Üniversitesi’nden Dr. Julian Tang, “Aşının ne kadar koruyuculuk sağlayacağını söylemek zor çünkü aşılamaya yeni başladık ve bu durum hastaya ve aşı tipine göre değişiyor. 6-12 ay arası olmasını öngörebiliriz” diyor.

    ABD Mayo Clinic’te moleküler tıp bölümünden Prof. Dr. Andrew Bradley, daha iyimser:

    “Aş bağışıklığının birkaç yıl süreceğine inanıyorum. Yeni koronavirüs varyantlarını taşıyan kişileri de  incelemek ve aşıya nasıl tepki verdiklerini görmek önemli.”

    2. Aş virüse yakalanmamızı ne kadar önleyecek?

    Aşılar genelde ilk doz sonrası az 2-3 hafta sonra etkisini gösteriyor. Dr. Tang, “Eğer aşı olduktan bir hafta sonra virüse maruz kalırsanız, hastalığa karşı hala savunmasız durumda olursunuz ve başkalarına da bulaştırırsınız” diyor.

    Dr. Badley, “Aşı olanlar da Covid kapabilir ama hastalığı çok daha hafif geçirir. Yine aynı nedenle, aşı olan kişilerin başkalarına virüs bulaştırması da zorlaşır” diyor.

    Sonuçta aşının bireyleri büyük oranda ve etkili şekilde koruyacağına yönelik bir fikir birliği var. Ancak sağladıkları koruyuculuğun ve bulaştırma riskinin düzeyi konusunds  belirsizlikler sürüyor.

    İspanya’dan Madrid Complutense Üniversitesi’nden  Prof. Jose Manuel Bautista, koronavirüsün son derece “heterojen” olduğunu, hastadan hastaya belirtilerin farklılaştığını anımsatarak şunları söylüyor: ‘Aynısı aşılar için de geçerli. Bazıları, virüsün kendi bünyelerinde çoğalmasını önleyecek çok güçlü bir bağışıklık geliştiriyor. Diğerlerine ise virüs bir miktar nüfuz edebiliyor ve bulaştırma mümkün olabiliyor.”

    3. Aşılar yeni koronavirüs mutasyonlarına karşı etkili mi?

    Virüsler sürekli mutasyona uğrar. Bazen mevcut aşılara da direnecek kadar mutasyon görülebildiğinden aşıların da yenilenmesi gerekir.

    Güney Afrika’da ya da İngiltere’de görülen varyantlar birçok ülkeye yayıldı. Moderna, geliştirdiği aşının bu varyantlarına karşı etkili olduğunu duyurdu. Ancak Güney Afrika varyantına karşı  yeni bir aşı üretilebileceği de bildirildi.

    Pfizer-BioNTech de  aşısının yeni koronavirüs mutasyonlarına karşı etkili olduğunu belirtiyor.

    Dr. Badley, “Onaylanmış aşıların  hiçbir virüs varyantına karşı yüzde 100 koruma sağlamadığını unutmamak lazım. Aşının etkisi, mutasyonların önceki varyantlardan ne kadar farklı olduğuna bağlı olarak değişir” diyor.Hükümetlerin ve sağlık otoritelerinin yeni koronavirüs varyantlarını  incelemesi ve hangi yöntemin bunlara karşı etkili olacağını değerlendirmesi gerekiyor.

    4. Aşı hangi doz aralığıyla yapılmalı?

    Birçok Covid aşısı iki doz halinde veriliyor. , 3-4 hafta sonra ikinci dozun yapılması öneriliyor. Aşının en iyi uygulamasının ne olduğuna yönelik uluslararası bir tartışma  varç Pfizer  ikinci dozunun ilk dozdan 21 gün sonra yapılmasında ısrarcı. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de iki doz arasında 21 ile 28 gün arası bir süre bırakılmasını tavsiye ediyor. İstisnai durumlarda en fazla altı haftaya çıkarılabileceğini ekliyor.

    Covid-19 hastaları için yeni tavsiyeler

    Bu ilaç Covid vakalarını önlemede yüzde 100 başarılı!

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ