26.5 C
İstanbul
Cuma, Ağustos 19, 2022

    Türk cerrah ”hızlanmış Alzheimer”a karşı tedavi geliştirecek!

    Kaliforniya’daki Scripps Enstitüsü’nde HIV’in nörolojik etkileri üzerine çalışmalar yapan beyin cerrahı Prof. Dr. Murat Digiçaylıoğlu, HIV hastalarında gelişen “hızlanmış bir Alzheimer tipi”nin koronavirüs hastalarında da görüldüğünü söyleyerek, “Kovid aşılarında kullanılan mRNA teknolojisi ile elde edilecek terapilerle, bunu önlemeyi veya geriletmeyi hedefliyoruz” dedi.

    Prof. Dr. Digiçaylıoğlu’nun son projesi, Covid-19 virüsüyle ilgili araştırma. Yaklaşık 5 ay önce Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü’ne bağlı “Nörolojik Bozukluklar ve İnme” birimine (NINDS) yaptıkları başvurunun geçtiğimiz hafta kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, çalışmanın detaylarını anlattı. Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, koronavirüsün, HIV gibi virüsün neden olduğu bir hastalık olduğuna işaret ederek, nörolojik etkileri bakımından özellikle uzun vadede, benzer tablolara yol açabileceğini söyledi.

    ”HEM HIV HEM DE KORONAVİRÜS HIZLANMIŞ ALZHEİMER’A NEDEN OLUYOR”

    Hali hazırda HIV’in kısa ve uzun vadeli nörolojik etkileri üzerine çalışan Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, “Scripps Enstitüsü’ndeki çalışmalarımızı HIV’in kısa ve uzun vadeli nörolojik etkileri üzerine sürdürüyoruz. Covid-19’un da benzer bir şekilde, kısa ve uzun vadeli nörolojik etkileri üzerine çalışmaya başladık. İkisi arasında nörolojik etkileri bakımından benzerlikler var. HIV artık kronik bir hastalık haline geldi. Hastalar, tedavilerle daha uzun süreler yaşayabiliyor ama gördük ki bu sefer de HIV pozitif bireylerde uzun vadede bazı nörolojik hasarlar ortaya çıkabiliyor. Bunun nedeni şu anda bilinmiyor. Biz çalışmalarımızla bunu anlamaya çalışıyoruz. Kovid’in de uzun vadede nörolojik hasarlar yaratacağını düşünüyoruz. Zaten şimdiden bile görmeye başladık bu etkileri. Bundan 5-10 yıl sonrasını düşünerek de Kovid’le ilgili bu çalışmaları başlattık. Hem HIV hem de Covid-19, orijini virüse dayanan hastalıklar. İkisinin de ortak noktası, beyinde ‘nöronal inflamasyon’ dediğimiz duruma yol açması. Kovid henüz 1,5 yıldır hayatımızda, çok genç bir hastalık, istatistiksel anlamda uzun vadeli kesin verilere sahip değiliz henüz. Ama elimizde şimdiden olan veriler gösteriyor ki Covid-19’u semptomatik olarak geçirmiş hastalarda bazı nörolojik aksaklıklar gelişiyor. Ciddi hasarlar oluşabiliyor. Bunun en önemlilerinden bir tanesi, hafıza ve algılama eksikliği, beyin kapasitesinin zayıflaması. Hem HIV’de hem Kovid’de gördüğümüz nörolojik hasarlar, Alzheimer’a çok benziyor. Hatta bu iki hastalık, ‘hızlanmış bir Alzheimer’a neden oluyor” diye konuştu.

    1 MİLYON 592 BİN DOLARLIK FON VERİLDİ

    Çalışma için 1 milyon 592 bin dolarlık fon verildiğini aktaran Prof. Dr. Digiçaylıoğlu şunları söyledi:

    “Amerikan Sağlık Bakanlığı’nın NINDS biriminden 1 milyon 592 bin dolar destek geldi. Bu çalışmayı Teksas Üniversitesi’nden arkadaşım temel bilimci (psikoloji) Marc Shaphiro ile birlikte yürütüyoruz. Hayvan Covid-19 bu araştırma için iyi bir model değil ne yazık ki. O nedenle biz insanlardan, biyopsilerden elde ettiğimiz hücreleri kullanarak, virüsün orijinal ve genetik modifikasyona uğramış S1 kancasının (Spike proteini) hücrelerde ortaya çıkardığı veya çıkarabileceği hasarları görmeye çalışıyoruz. Özellikle gözlediğimiz bir şey, beyin kan bariyerinde bu S1 kancasının yarattığı hasarlar var. Bu da beyinde bariyer fonksiyonu görmesi gereken kan bariyerinin fonksiyonunu gerçekleştirememesine neden oluyor. Bu şekilde de beyne girmemesi gereken çeşitli maddeler kontrolsüz bir şekilde beyne giriyor ve bu da özellikle nöroinflamasyonu tetikliyor. Tabloyu daha ağır bir duruma getiriyor. İkinci bir aşamada da beyne giren mikroglialar (beynin bağışıklık sistemi hücreleri) kontrolsüz bir şekilde artıyor ve inflamasyonu daha da ateşlendiriyor.”

    ”AŞIDAKİ mRNA TEKNOLOJİSİ NÖROLOJİK HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE DE KULLANILABİLECEK”

    Projenin 5 yıl süreceğini ve ilk 1 yılda genel hcresel mekanizmaları göreceklerini belirten Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, sözlerini şöyle noktaladı: ”Yani hangi sinyal mekanizmaları beyin kan bariyerini zedeliyor, oradaki endotel hücrelere S1 kancası nasıl zarar veriyor, bir anlamda hücre içindeki konuşmaları, irtibatı göreceğiz. Onu ortaya çıkardıktan sonra da kovid geçirmiş gönüllü hastalarda, beyin kan bariyerini dengelersek ya da sabitlersek, S1 kancasının verdiği zararlar azalıyor mu, geri çevrilebiliyor mu buna bakacağız. Bunu yapmak için de kovid aşılarının geliştirildiği teknolojiyi, mantığı kullanarak yapacağız. Yani beyin kan bariyerine S1 yani spike proteininin verdiği zararı, mRNA teknolojisi kullanarak ya önlemek ya da geri çevirmeyi amaçlıyoruz. Messenger RNA, yani mRNA’yı kan beyin bariyerinin virüs karşısında zayıf kalmasını önleyecek şekilde kullanabiliriz. Sonuç olarak mRNA teknolojisi sadece kovid aşısı olarak yani hastalığı önlemek için değil, kovid’in yarattığı nörolojik hastalıklarda da tedavi olarak kullanılabilir.”

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ