11.7 C
İstanbul
Cuma, Aralık 2, 2022

    Covid’te tek doz aşı ne kadar etkili?

    Covid'te tek doz aşı ne kadar etkili, aşı ile bağışıklık nasıl kazanılıyor, hangi aşının tek dozu ne kadar etkili? İşte cevapları...

    İngiltere’de Imperial College London’dan bağışıklık profesörü Danny Altmann, ikinci dozun bu kadar hayati görülmesinin nedeninin bağışıklık sisteminin ince ayarını yapmasından kaynakladığını söyledi. Peki Covid-19’da tek doz aşı ne kadar etkili?

    Her bir Covid-19 aşısının tek dozu ne kadar etkili?

    İngiliz hükümeti,  bütün aşıların ikinci dozunu 3-4 haftadan 12 haftaya çıkardı. Bu nedenle tek doz aşının ne kadar etkili olduğu sorusunun yanıtı büyük önem taşıyor.

    Pfizer aşısı Covid 19

    Pfizer-BioNTech aşısı

    Pfizer, Aralık 2020’de  Pfizer-BioNTech aşısının ilk dozdan sonra yaklaşık %52 etkili olduğunu açıkladı.

    Aşının 3. faz çalışmalarında bulunan 36.523 katılımcıdan elde edilen verilere göre plasebo alan gruptakilerden 82’si, aşı olan gruptakilerden 39’u Covid-19 semptomları gösterdi.

    İlk aşıyı olduktan sonra 12 güne kadar bağışıklık oluşmuyor. 2. doz yapıldıktan sonra hastalığa karşı koruma oranı ilk haftanın ardından %95’e çıkıyor.

    İkinci görüş ise aşının etkinliğini daha farklı hesaplayan İngiltere’nin Aşı Komitesi’ne (JCVI) ait.

    Komite, enfeksiyon rakamlarına dair verileri kullanmak yerine ilk doz uygulandıktan sonraki 15. ve 21. günler arasındaki sürece baktı. Bu sayede aşının etkinliği %89 olarak hesaplandı. Aşının etkinlik oranı henüz etki göstermeden önce görülen enfeksiyon rakamlarıyla bozulmamış oluyor.

    Öte yandan bu şekilde 2. dozdan sonraki ilk bir haftaya bakıldığında aşı henüz etkisini göstermediği için aşının etkinliği %92 olarak ölçülüyor. Ancak bütün bu hesaplamalar da tartışmalı.

    Oxford-AstraZeneca aşısı

    Oxford-AstraZeneca aşısına dair Ocak ayında yayımlanan bir araştırmada, yazarlar aşının bir standart dozunun %64,1 koruma sağladığını ortaya çıkardı.

    2. tam dozdan sonra bu oran %70,4 fakat ilginç şekilde, ilk dozdan sonra yarım doz alan kişilerde koruma oranının %90 olarak gözlemlendi.

    Bu durum göz önünde bulundurularak Aşı Komitesi, 3. haftadan 9-12. haftaya kadar ilk dozun önemli şekilde hastalanmayı %70 oranında önlediği sonucuna varıldı.

    Bu nedenle 2. doz yapılmadan önce ilk dozun en azından birkaç ay boyunca koruma sağlayacağı tahmin ediliyor.

    Moderna aşısı Covid-19

    Moderna aşısı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından yayımlanan belgeye göre Moderna aşısının bir dozu %80,2 oranında koruma sağlıyor.

    2. dozdan sonra 18-65 yaş arasında bu oran %95,6’ya çıkıyor. 65 yaş üzeri için ise bu oran %86,4.

    Pfizer aşısındaki gibi 3. fazda belirli bir süre içinde, Moderna aşısı için bu 28 gün, biri plasebo biri aşı olmak üzere iki doz aşı yapıldı. Bu nedenle tek bir aşıdan sonra bağışıklık devam edip etmeyeceği henüz bilinmiyor.

    CoronaVac aşısı

    Çin’li Sinovac şirketinin geliştirdiği CoronaVac aşısı, bağımsız olarak farklı ülkede denendi; hepsinde de farklı bir sonuçlara ulaşıldı.

    Sonucu ilk açıklayan ülke Birleşik Arap Emirlikleri oldu ve aşının %86 etkili olduğunu belirtti.

    Türkiye’de ise bu oran %91,25; Brezilya’daki Butantan Enstitüsü sonuçlarına göre %50,4; Endonezya’da %65,3;

    Bu sonuçlar, arasında 2 hafta olacak şekilde iki doza dair veriler. Henüz hiçbir yerde tek doz etkinliği açıklanmadı.

    Tüm sonuçların akademik yayımlar yerine basın bültenleri aracılığıyla açıklandıkları gerekçesiyle şüpheli bulunuyor. Sonuçların derlenmesine dair veriler ve yöntemler  açıklanmadan bilim insanlarının bir sonuca ulaşması zor görünüyor.

    Sputnik V aşısı

    Moskova’da yer alan Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Araştırma Enstitüsü tarafından üretilen Sputnik V aşısı iki doz halinde uygulanıyor. İki dozdan sonra da etkinliğinin %91,4 olduğu açıklandı. Bir dozdan sonraki etkinliğine dair kamuya açık bir veri henüz mevcut değil.
    Bu araştırmaya ilişkin veriler de akademik dergilerde yer almazken Washington Post gazetesine göre Rus vatandaşlarının pek çoğu bu araştırmanın sonuçlarına şüpheyle bakıyor.
    Aralık ayında ilk doz uygulanmaya başlandığında çoğu klinik yarı yarıya doluydu.

    Aşı olurken bu 15 kurala dikkat TIKLAYIN

    Hangi ülkede kaç kişi aşılandı. İşte en başarılı ülke TIKLAYIN 

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ