19.8 C
İstanbul
Pazar, Haziran 13, 2021

    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin’den destek geldi

    Dünyada birçok ülkede aşıya ulaşılamadığı için salgın tüm hızıyla can almaya devam ediyor. Bu duruma karşı aşı patentinin kaldırılması için önemli bir adım atıldı. Rusya Devlet Başkanı Putin ve ABD Başkanı Biden aşı patentinin kaldırılmasına destek verirken, AB de konuya ılımlı yaklaştı.

    2019 Aralık ayından beri dünyayı kasıp kavuran koronavirüs salgınında, aşı patentlerinin kaldırılıp kaldırılmayacağına gündeme geldi. Aşıları üreten özel şirketlerin hepsi aşı formülleri ve teknolojileri için patent aldı.

    Fakat bu durum, özellikle yoksul ülkeler için dezavantaj yaratırken, salgının bir pandemiye dönüştüğü düşünüldüğünde de patentin bir anlamı kalmadığı uzun zamandır dile getiriliyor.

    Dünya Ticaret Örgütü bünyesindeki “Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Anlaşması” gereğince, özellikle büyük ilaç endüstrisine sahip ülkeler İngiltere, ABD, İsviçre, Avustralya, Japonya,  AB ülkeleri ve Kanada bu patentin kaldırılması talebine karşı çıkıyordu. Yüzlerce uzman ve sivil toplum örgütleri ile birlikte Kongre’deki Demokratlar da, ilaç şirketlerini insan hayatını kurtarmak yerine kâr amacı gütmekle suçlayarak Biden’a baskı yapıyordu.

    Konu gündemden düşmezken ABD Başkanı Joe Biden’dan aşılar üstündeki fikri mülkiyetin geçici olarak kaldırılmasına destek geldi. ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Yönetim (Washington) fikri mülkiyet haklarının korunmasına fazlasıyla inanıyor, ancak pandemiyi bitirmeye hizmet etmek için Covid-19 aşılarına yönelik bu korumalardan feragat edilmesine destek veriyor” ifadelerini kullandı.

    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin'den destek geldi Hayatım Sağlık
    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin’den destek geldi

    “Başkan Biden insanlığı seçti”

    Amerikan CNN televizyonu, Biden tarafından gelen bu açıklamayı “Başkan Biden insanlığı seçti” başlığı ile duyurdu. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da “Bu, Covid-19 ile mücadelede muazzam bir an” olarak niteledi. DSÖ, aşı eşitsizliği ve milliyetçiliği konusunda sık sık uyarıda bulunurken aşıların fikri mülkiyetinden vazgeçilmesini istiyor.

    Rusya’nın iki doz şeklinde uygulanan ‘Sputnik V’ aşısının tek dozluk versiyonu ‘Sputnik Light’ ülkede onay alırken, patentlerin kaldırılması konusuna Devlet Başkanı Vladimir Putin’den yeşil ışık geldi.

    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin'den destek geldi Hayatım Sağlık
    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin’den destek geldi

    “Kâr elde etmeye odaklanmak yerine, insanların güvenliğini garanti etmeliyiz”

    Rusya lideri Putin, Başbakan Yardımcısı Tatiana Golikova ile canlı yayınlanan bir toplantıda patentlerin kaldırılmasına ilişkin “COVID-19 aşıları için alınan patentlerin topluca kaldırılması konusunda Avrupa’dan, bana göre dikkate değer bir fikir duyuyoruz. Rusya elbette ki bu yaklaşımı destekleyecektir. Defalarca söylediğim gibi, maksimum kârı elde etmeye odaklanmak yerine, insanların güvenliğini garanti etmeliyiz.” şeklinde konuştu.

    AŞI PATENTLERİ KONUSUNDA KİM HANGİ TAVIRDA?

    – Avrupa Birliği, ABD’nin tavır değişikliğine giderek patentin kaldırılması fikrine destek vermesine ılımlı yaklaştı. AB daha önce bu yönde bir adım atılmasına çok sıcak bakmıyordu.

    – AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, tartışmaya hazır olduklarını söyledi.

    – Almanya Şansölyesi Angela Merkel ise öneriye, “üretimde ciddi karmaşıklıklar yaratabileceği ve fikrin yeterli uluslararası desteğe sahip olup olmadığı konusunda şüphe duyduğunu” ifade ederek karşı çıktı.

    – Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’ye tam destek vererek, aşısının “küresel kamu ürünü” olması gerektiğini belirtti. Konu, AB liderlerinin bugün Portekiz’de yapacakları zirvede detaylı şekilde masaya yatırılacak.

    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin'den destek geldi Hayatım Sağlık
    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin’den destek geldi

    PATENT HAKKI SAVUNUCULARI NE DİYOR?

    Patent hakkını savunanlara göre, fikri mülkiyet haklarının korunması, inovasyon ve araştırma teşvik ediyor. Bakıldığında Covid-19 aşılarının da kısa sürede geliştirilebilmesi patent haklarının korunması sayesinde oldu. Hakların askıya alınması, aşı arzında ani bir artışla sonuçlanmayacağı gibi gelecekteki pandemilerle mücadeleyi tehlikeye sokacağı öne sürülüyor.

    Bu teze karşın 1955 yılında çocuk felcinin sona ermesi için geliştirilen aşıyı bulan Amerikalı bilim insanı Jonas Salk, “Güneşin patentini alabilir misiniz? Bu aşıların amacı insanlara yardım etmek, ölümü ortadan kaldırmak.” ifadelerini kullanmıştı.

    Türeci: “Kötü bir fikir”

    CNN International’a konuşan BioNTech kurucu ortağı Dr. Özlem Türeci, aşıların üretim kapasitesinin patentler değil, sürecin karmaşıklığıyla ilgili olduğunu, bu nedenle patentleri kaldırmanın dünya genelinde aşıya erişimi kolaylaştırmayacağı gibi a üretimde kaosa yol açabileceği için “kötü bir fikir olduğunu” öne sürdü.

    BioNTech aşısı üretilirken en az 5 bin adımlık bir süreçten ilerlendiğini belirten Türeci, “Dolayısıyla patentlerin askıya alınması aşıya erişim konusunu çözmeyecek. Üreticiler açısından yasal, idari çözümlerin daha önemli olduğuna inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin'den destek geldi Hayatım Sağlık
    Aşı patentinin kaldırılması için önemli adım: Biden ve Putin’den destek geldi

    Cumhurbaşkanı Erdoğan G-20 Zirvesi’nde çağrı yapmıştı

    Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, kasım ayında gerçekleşen G-20 Zirvesi’nde aşıların tüm insanlığın kullanımına sunulması için çağrısı yapmıştı. Almanya’daki 2 Türk bilim insanının ürettiği aşıya dair ümit verici haberleri sevinçle takip ettiklerini belirten Erdoğan konuşmasında “Ancak burada bir hususa dikkat edilmesi gerekiyor. Geliştirilen aşılar, mevcut adaletsizlikleri daha da derinleştirmek yerine insanlığın ortak malı olacak şekilde kullanıma sunulmalıdır. Bu çerçevede G20 platformu aşıya herkesin uygun maliyetli ve hakkaniyetli erişimini güvence altına alacak mekanizmaları hazırlamalı ve işletmelidir.

    Türkiye olarak biz de birinde insan deneylerine başladığımız toplam 16 aşı çalışmamıza bu anlayışla yaklaşıyoruz. Türkiye’nin üreteceği aşıyı inşallah tüm insanlığın hizmetine sunacağız.” demişti.

    Özgür Özel: İnsanlığın öldüğü noktadayız

    CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel de bir süre önce Dünya Ticaret Örgütü’nün aşıya dair bilgilerin yoksul ülkelerle paylaşılmasına ilişkin talebinin, İsviçre, İngiltere, ABD ve AB ülkeleri tarafından veto edilmesini eleştirmiş ve “İnsanlığın öldüğü noktadayız. Adaleti buysa hakikaten batsın bu dünya ve batar bu dünya. Geçen sene 4 yoksul Çinli, bir hayvan pazarında yarasa çorbası içti. Bu çorba, 1 senede dünyanın son yüzyılda yaşadığı en büyük felaketine dönüştü. Kıtadan kıtaya füze atmak değil, virüslere engel olmak marifet” ifadelerini kullanmıştı.

    Kaynak: CNN Türk

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ