14.5 C
İstanbul
Cumartesi, Aralık 4, 2021

    Covid 19 uyku düzenini de bozdu

    Pandemi sürecinde uyku problemi yaşayanların oranının yüzde 60'lara yükseldiğini söyleyen Prof. Dr. Derya Karadeniz, yaşam kalitesini bozan uykusuzlukla baş etmek için yapılması gerekenleri sıraladı.

    Prof. Dr. Derya Karadeniz, kaliteli uykuyu, kişinin, kesintisiz uyuduğu, dinlenmiş ve uykusunu alarak olarak uyandığı ve gün içerisinde yorgunluk ve uyku ihtiyacı hissetmediği uyku” şeklinde tanımladı ve aynı zamanda uykunun, “NREM 1, 2, 3” ve “REM uykusu” olmak üzere farklı evrelerden oluştuğunu aktardı.

    Uykunun evreleriyle ilgili bilgi veren Karadeniz, “NREM 3 evresinin (derin NREM uykusu), uykunun en derin evresi olduğunu ve olup vücut onarımının gerçekleştiği, sonraki gün fiziksel olarak dinlenmiş olmayı sağlayan uyku evresi olduğunu belirtti. Uykunun vücut tamirindeki diğer rolünün ise bağışıklık sistemine olan etkisi ile ortaya konduğunun altını çizen Karadeniz, NREM 3 uykusunun ayrıca bağışıklık sisteminin normal çalışması için gerekli olduğunu kaydetti.,

    Mikrobik bir hastalıklarda, derin NREM uykusu esnasında tüm immün sistem hücrelerinin arttığını ifade eden Karadeniz, mikroba karşı antikor oluşturulmasının ve aynı mikrop ile tekrar karşı karşıya kalındığında bunun tanınmasının NREM 3 uykusu sayesinde olduğunu belirtti.

    İmmün sistem hafızasının bir bakıma uykuya bağımlı olduğuna dikkat çeken Karadeniz, derin NREM uykusunun herhangi bir sebeple azalmasının çocuklarda gelişme ve büyüme  geriliğine yol açarken, yetişkinlerde deri altı yağ dokusunun artmasına yani şişmanlığa yol açtığını söyledi.

    REM uykusunun görevinin ise dikkat, hafıza,  konsantrasyon ve öğrenme gibi bilişsel fonksiyonların ve duygulanımın düzenlenmesi olduğunu dile getiren Karadeniz, REM uykusunun az uyunması ya da herhangi bir sebeple bölünmesi halinde, ertesi gün zor öğrenme, unutkanlık, zihinsel bozukluklar ve konsantrasyon bozukluğu sorunların ortaya çıkacağını belirtti. REM uykusunun, duygu durumumuz üzerinde tamir edici yani onarım görevi gören bir evre olduğuna işaret etti.

    Uykuya dalmak ve sürdürmekte güçlük çekiliyor

    Karadeniz, uyku ve uyanıklığın meydana gelmesindeki “sirkadiyen” sürecin gündüz ve gece ile “homeostatik” sürecin ise uyanık olunduğu zaman içinde beyinde biriken bazı maddelerin ve gündüz yeterli seviyede fiziksel aktivite ile elde edildiğini dile getirdi.

    Kış aylarında hava aydınlanmadan uyanmak mecburiyetinde olmanın sirkadiyen ritme aykırı davranmak olduğunu kaydeden Karadeniz, pandemi döneminde günlük yaşamın değişmesi neticesinde fiziksel aktivitenin azalmasının -homeostatik süreci etkileyerek, kalkış-yatış ve beslenme düzenin değişmesi, evde çalışma, ekran karşısında fazla zaman geçirmenin (mavi ışık)- sirkadiyen süreci etkileyerek, uykunun normal özelliklerini bozduğunu belirtti.

    Bunlara katılan pandemi sebebiyle korku, endişe ya da depresyon, iş, aile, ekonomik durum ile ilgili aşırı yüklenme ve stresin de uyku bozukluğuna katkıda bulunduğunu belirten Karadeniz, pandemi sürecinde en çok görülen uyku hastalıklarının, uykuya dalmak ve/veya sürdürmekte güçlük ile şekillenen uykusuzluk ve uyku başlama zamanının gecikmesi ve uyanma zamanının daha geç saatlere kayması ile şekillenen sirkadiyen ritim bozukluğu olduğunu ifade etti.

    Sağlık personelinde uykusuzluk yüksek seviyede

    Pandemi sürecinde daha önce tedaviye iyi yanıt veren ve hatta düzelme gözlenen uykusuzluk hastalarında, uykusuzluğun yeniden ve hatta daha şiddetli olarak ortaya çıktığını dile getiren Karadeniz, evden çalışma, günlük fiziksel aktivitenin yok olması, bilgisayara ve TV’ye özellikle akşam saatlerinde daha fazla maruz kalmanın, sirkadiyen ritmin bozulmasına neden olarak, gece uyku başlangıç saatini ileri kaydırdığına dikkat çekti.

    Uykusuzluk oranı %17’lere yükseldi

    İtalya ve Çin’de gerçekleştirilen araştırmaların da bunu desteklediğini ifade eden Karadeniz, koronavirüs geçirmeyen bireylerde, pandemi döneminde uykusuzluğun %18-57 oranında bildirildiğini belirten Karadeniz, koronavirüs hastalarına bakım sağlayan sağlık personelinde bu oranın çok daha yüksek olduğunu kaydetti.

    Wuhan’da koronavirüs servisinde 1 ay boyunca çalışan 180 sağlık personelinin tümüne yakınında uykuya dalmak ve uykuyu sürdürmekte zorluk yaşandığı belirtildiğini aktaran Karadeniz, Çin’de yapılan başka bir araştırmada koronavirüs hastalarıyla ilgilenenlerde uyku kalitesinde anlamlı şekilde bozukluk görüldüğünü belirtti.

    Prof. Dr. Karadeniz, “Koronavirüs geçiren hastalarda ise uykuya dalmak ve uykuyu sürdürmekte güçlük ve çok kötü kalitede uykunun varlığı gösterilmiştir” ifadelerini kullandı.

    Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu ve tedavisi!

    Prof. Dr. Kamburoğlu: Estetik doğal olandır, sonuç doğal değilse estetik de olmaz

    Pandemide iki şey arttı: Gebelik ve cinsel isteksizlik

     

    ÇOK OKUNANLAR

    EDİTÖRÜN SEÇİMİ